Το Αρχείο Γεγονότων

1323 γεγονότα

Πόσο «ζεσταίνεται» το σώμα ενός μαραθωνοδρόμου;

Κατά τη διάρκεια ενός μαραθωνίου, η θερμοκρασία του σώματος ενός δρομέα μπορεί να φτάσει τους 40,5°C.

Οι μύες λειτουργούν ως μηχανές που παράγουν θερμότητα. Το 75% της ενέργειας που καταναλώνουμε στο τρέξιμο μετατρέπεται σε ζέστη και όχι σε κίνηση. Για να μην υπερθερμανθεί ο οργανι...

Ονειρεύονται τα γουρούνια όταν κοιμούνται;

Τα γουρούνια είναι εξαιρετικά κοινωνικά ζώα που κοιμούνται ακουμπώντας τις μουσούδες τους και βλέπουν έντονα όνειρα.

Τα γουρούνια αναπτύσσουν ισχυρούς δεσμούς και προτιμούν να κοιμούνται δίπλα στους αγαπημένους τους φίλους για ασφάλεια. Κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, ο εγκέφαλός τους παρουσιάζει...

Πώς αποκτούν οι άνθρωποι υπεράνθρωπη δύναμη;

Σε στιγμές ακραίου κινδύνου, ο άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει «υστερική δύναμη» και να σηκώσει ακόμη και αυτοκίνητα.

Σε καταστάσεις «μάχης ή φυγής», ο εγκέφαλος απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες αδρεναλίνης. Αυτή η ορμόνη καταστέλλει τον πόνο και επιτρέπει στους μύες να λειτουργήσουν στο 100% της...

Πόσο νερό απαιτείται τελικά για την εκπαίδευση μιας AI;

Η εκπαίδευση ενός μεγάλου μοντέλου AI καταναλώνει τόσο νερό όσο χρειάζονται 2.500 άνθρωποι σε έναν χρόνο.

Τα κέντρα δεδομένων παράγουν τεράστια θερμότητα και απαιτούν συνεχή ψύξη. Για την εκπαίδευση του GPT-3 χρησιμοποιήθηκαν περίπου 700.000 λίτρα γλυκού νερού μόνο για να διατηρηθούν ο...

Μπορεί ένα παράσιτο να ελέγξει το μυαλό ενός ζώου;

Το παράσιτο Toxoplasma gondii μπορεί να «επαναπρογραμματίσει» τον εγκέφαλο των ποντικιών ώστε να μην φοβούνται τις γάτες.

Αυτό το πρωτόζωο αναπαράγεται μόνο στο έντερο της γάτας. Για να επιστρέψει εκεί, μολύνει ποντίκια και εξουδετερώνει τον φόβο τους για τους θηρευτές. Τα μολυσμένα τρωκτικά έλκονται...

Μπορεί το τρέξιμο ενός μαραθωνίου να σας κάνει πιο κοντούς;

Ένας μαραθώνιος μπορεί να σας κοντύνει προσωρινά κατά 1 εκατοστό λόγω της συμπίεσης της σπονδυλικής στήλης.

Κατά το τρέξιμο, η σπονδυλική στήλη δέχεται συνεχείς κραδασμούς που συμπιέζουν τους μεσοσπονδύλιους δίσκους. Οι δίσκοι αυτοί λειτουργούν σαν αμορτισέρ και χάνουν υγρά υπό πίεση, με...

Πώς καταφέρνουν δύο άτομα να δώσουν ζωή στον κινεζικό Χορό του Λιονταριού;

Ο κινεζικός Χορός του Λιονταριού απαιτεί από τους χορευτές τη δύναμη ενός αρσιβαρίστα και την ευελιξία ενός ακροβάτη.

Σε αυτή την παραδοσιακή τέχνη, δύο άτομα χειρίζονται ένα κοστούμι λιονταριού με απόλυτο συγχρονισμό. Ο μπροστινός ελέγχει το βαρύ κεφάλι και τις εκφράσεις του προσώπου, ενώ ο πίσω...

Γιατί οι Φαραώ κάλυπταν πάντα τα μαλλιά τους;

Οι Φαραώ της αρχαίας Αιγύπτου δεν εμφάνιζαν ποτέ τα μαλλιά τους δημόσια, καλύπτοντάς τα πάντα με στέμματα ή το εμβληματικό ριγέ ύφασμα «νέμες».

Για τους Αιγυπτίους, ο Φαραώ ήταν ένας επίγειος θεός και το κεφάλι του θεωρούνταν ιερό. Η εμφάνιση των φυσικών του μαλλιών θεωρούνταν ανάρμοστη, γι' αυτό φορούσε το «νέμες», το χαρ...

Πώς γίνεται το στομάχι σας να μην αυτοδιαλύεται;

Το οξύ του στομάχου είναι τόσο ισχυρό που μπορεί να διαλύσει μέταλλο, αλλά το όργανο προστατεύεται ανανεώνοντας το εσωτερικό του τοίχωμα κάθε λίγες ημέρες.

Το στομάχι εκκρίνει υδροχλωρικό οξύ για να διασπάσει την τροφή και να σκοτώσει τα βακτήρια. Για να μην αυτοπεφθεί, το όργανο καλύπτεται από ένα παχύ στρώμα βλέννας και αντικαθιστά...

Γιατί τα ντάμπλινγκς θεωρούνται σύμβολο πλούτου στις γιορτές της Κινέζικης Πρωτοχρονιάς;

Τα κινέζικα ντάμπλινγκς συμβολίζουν τον πλούτο επειδή το σχήμα τους μοιάζει με αρχαίες ράβδους χρυσού.

Κατά την Κινέζικη Πρωτοχρονιά, τα ντάμπλινγκς (jiaozi) αντιπροσωπεύουν την οικονομική ευημερία. Το σχήμα τους θυμίζει τα «Yuan Bao», τα παραδοσιακά χρυσά και ασημένια νομίσματα της...

Γιατί μια γυναίκα Φαραώ επέλεγε να φοράει μούσι;

Η Φαραώ Χατσεψούτ φορούσε τελετουργική ψεύτικη γενειάδα για να εδραιώσει τη θεϊκή της εξουσία ως ισότιμη με τους άνδρες ηγεμόνες.

Στην αρχαία Αίγυπτο, η μακριά πλεκτή γενειάδα ήταν σύμβολο των θεών και της απόλυτης κυριαρχίας. Η Χατσεψούτ υιοθέτησε αυτό το ανδρικό έμβλημα για να νομιμοποιήσει τη βασιλεία της...

Τι γνωρίζετε για τη μετανάστευση των πουλιών μέσω της Via Pontica;

Η Via Pontica είναι ένας εναέριος «αυτοκινητόδρομος» πάνω από τη Βουλγαρία που χρησιμοποιούν εκατομμύρια πουλιά για να μεταναστεύσουν στην Αφρική.

Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μεταναστευτικές οδούς στον κόσμο. Κάθε φθινόπωρο, πάνω από 200.000 λευκοπελαργοί περνούν από την πόλη Μπουργκάς, χρησιμοποιώντας θερμά ρεύμ...

Γνωρίζατε ότι υπάρχουν πλάσματα που ζουν μόνιμα στο πρόσωπό σας;

Μικροσκοπικά οκτάποδα πλάσματα ζουν στους πόρους του προσώπου σας και βγαίνουν για να ζευγαρώσουν ενώ κοιμάστε.

Τα ακάρεα Demodex έχουν μήκος μόλις 0,3 χιλιοστά και κατοικούν στους θύλακες των τριχών σχεδόν κάθε ενήλικα. Τρέφονται με το σμήγμα του δέρματος και δεν έχουν πρωκτό, οπότε αποθηκε...

Πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα η διαδικασία της μουμιοποίησης;

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν ένα ειδικό μείγμα αλάτων για να διατηρούν τα σώματα των Φαραώ ανέπαφα για χιλιάδες χρόνια.

Η μουμιοποίηση βασιζόταν στο νάτρο, ένα φυσικό ορυκτό που απορροφούσε όλη την υγρασία από το σώμα. Χωρίς νερό, τα βακτήρια της σήψης δεν μπορούσαν να επιβιώσουν, με αποτέλεσμα το δ...

Γιατί απαγορεύεται το σκούπισμα και η αποκομιδή απορριμμάτων την Κινέζικη Πρωτοχρονιά;

Την Κινεζική Πρωτοχρονιά απαγορεύεται το σκούπισμα και το πέταγμα των σκουπιδιών για να μην «διωχθεί» η καλή τύχη.

Πριν την Πρωτοχρονιά οι Κινέζοι καθαρίζουν σχολαστικά το σπίτι τους για να διώξουν την κακοτυχία. Μόλις όμως μπει ο νέος χρόνος κάθε καθαριότητα σταματά. Πιστεύεται ότι η καλή τύχη...

Ποια είναι η ηλικία του γηραιότερου δέντρου στη Βουλγαρία;

Το Πεύκο του Μπαϊκούσεφ στη Βουλγαρία είναι ένα από τα παλαιότερα δέντρα στον κόσμο και αναπτύσσεται συνεχώς από το 681 μ.Χ.

Αυτό το αρχαίο δέντρο στα όρη Πίριν έχει ηλικία άνω των 1.300 ετών. Φτάνει σε ύψος τα 26 μέτρα και ο κορμός του έχει περίμετρο σχεδόν 8 μέτρα. Είναι τόσο παλιό που φύτρωσε την ίδια...

Γιατί ο εγκέφαλος των κοάλα είναι τόσο λείος;

Ο εγκέφαλος του κοάλα είναι εντυπωσιακά μικρός και λείος, καλύπτοντας μόλις το 60% της χωρητικότητας του κρανίου του.

Αυτή η ιδιαιτερότητα αποτελεί μια εξελικτική προσαρμογή στη διατροφή του από φύλλα ευκαλύπτου, η οποία προσφέρει ελάχιστη ενέργεια. Ο λείος εγκέφαλος χωρίς πτυχώσεις καταναλώνει λι...

Χρησιμοποιούσαν όντως οι Φαραώ το μουχλιασμένο ψωμί ως φάρμακο;

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν μουχλιασμένο ψωμί για τη θεραπεία μολυσμένων πληγών χιλιάδες χρόνια πριν από την ανακάλυψη των αντιβιοτικών.

Οι θεραπευτές των Φαραώ είχαν παρατηρήσει ότι η μούχλα στο ψωμί βοηθούσε στην επούλωση των τραυμάτων. Χωρίς να γνωρίζουν τη μικροβιολογία, αξιοποιούσαν τη δύναμη μυκήτων όπως το Pe...

Γιατί δίνονται κόκκινοι φάκελοι κατά την Κινέζικη Πρωτοχρονιά;

Οι κόκκινοι φάκελοι της Κινέζικης Πρωτοχρονιάς ξεκίνησαν ως φυλαχτά για την προστασία των παιδιών από τον δαίμονα Σούι.

Σύμφωνα με τον θρύλο, ο δαίμονας Σούι προκαλούσε πυρετό στα παιδιά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Για να τον απωθήσουν, οι γονείς τοποθετούσαν οκτώ νομίσματα κάτω από το μαξιλάρι τ...

Ποιοι ήταν πραγματικά οι αρχαίοι Θράκες;

Οι αρχαίοι Θράκες ήταν θρυλικοί πολεμιστές και καλλιτέχνες, από τους οποίους καταγόταν ο διάσημος επαναστάτης Σπάρτακος.

Αυτός ο αρχαίος λαός κυριάρχησε στη σημερινή Βουλγαρία και την Ελλάδα, αφήνοντας πίσω του αμύθητους χρυσούς θησαυρούς και επιβλητικούς τάφους. Οι Θράκες ήταν φημισμένοι για τη γενν...

Μπορούν οι ήχοι να δημιουργήσουν ψεύτικα φαντάσματα;

Ορισμένοι υπόηχοι μπορούν να δονήσουν τα μάτια μας, δημιουργώντας οπτικές ψευδαισθήσεις που μοιάζουν με φαντάσματα.

Αυτό το φαινόμενο συμβαίνει γύρω στα 19 Hz, μια συχνότητα που το ανθρώπινο αυτί δεν μπορεί να ακούσει. Παρόλο που οι ήχοι αυτοί είναι αθόρυβοι, οι δονήσεις τους επηρεάζουν το σώμα...

Πόσο γρήγορα κινείται η λάβα;

Η λάβα του ηφαιστείου Κιλαουέα κινείται τόσο αργά που οι επιστήμονες μπορούν να τη μελετούν με ασφάλεια από απόσταση αναπνοής.

Το Κιλαουέα είναι ένα «ήπιο» ηφαίστειο που αναβλύζει λάβα αντί να προκαλεί βίαιες εκρήξεις. Σε επίπεδο έδαφος, η λάβα κυλά με ταχύτητα μόλις λίγων μέτρων την ώρα, επιτρέποντας στου...

Γιατί οι Φαραώ φορούσαν τόσο έντονο μαύρο eyeliner;

Οι Φαραώ χρησιμοποιούσαν το μαύρο κολ ως «φυσικά γυαλιά ηλίου» για να προστατεύονται από την έντονη αντανάκλαση της ερήμου.

Το κολ δεν ήταν μόνο θέμα ομορφιάς αλλά και επιβίωσης. Κατασκευασμένο από γαληνίτη, απορροφούσε το φως και μείωνε την τύφλωση από τον ήλιο, όπως ακριβώς το μαύρο χρώμα που χρησιμοπ...

Γιατί δεν μπορούμε να κουνηθούμε κατά την παράλυση ύπνου;

Κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, ο εγκέφαλος παραλύει προσωρινά τους μύες σας για να μην «δράτε» μέσα στα όνειρά σας.

Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται «ατονία REM». Ο εγκέφαλος στέλνει σήματα στον νωτιαίο μυελό που μπλοκάρουν την κίνηση των μυών. Πρόκειται για έναν μηχανισμό ασφαλείας που σας προστατε...

Ποιο είναι το μυστήριο που περιβάλλει το σπήλαιο «Λαρύγγι του Διαβόλου»;

Το σπήλαιο «Λαρύγγι του Διαβόλου» φιλοξενεί έναν υπόγειο καταρράκτη που εξαφανίζει οριστικά ό,τι πέφτει μέσα του.

Ο ποταμός Τρίγκραντ πέφτει από ύψος 42 μέτρων στην «Αίθουσα του Κεραυνού», δημιουργώντας τον υψηλότερο υπόγειο καταρράκτη των Βαλκανίων. Το σπήλαιο είναι τόσο μεγάλο που χωράει μια...

Είναι αλήθεια ότι η Χαβάη μεγαλώνει συνεχώς;

Το ηφαίστειο Κιλαουέα στη Χαβάη δημιουργεί κάθε χρόνο αρκετή νέα στεριά για να καλύψει 40 γήπεδα ποδοσφαίρου.

Το Κιλαουέα είναι ένα από τα πιο ενεργά ηφαίστεια στον κόσμο και επεκτείνει διαρκώς το νησί της Χαβάης. Όταν η καυτή λάβα έρχεται σε επαφή με τον κρύο ωκεανό, στερεοποιείται αμέσως...

Ήταν τελικά οι Φαραώ τόσο υγιείς και γυμνασμένοι όσο νομίζουμε;

Οι Φαραώ της Αρχαίας Αιγύπτου υπέφεραν συχνά από παχυσαρκία και καρδιοπάθειες λόγω της ανθυγιεινής διατροφής τους.

Παρά τα αγάλματα που τους δείχνουν λεπτούς, οι αξονικές τομογραφίες σε μούμιες αποκαλύπτουν ότι πολλοί Φαραώ ήταν υπέρβαροι. Η διατροφή τους περιλάμβανε μεγάλες ποσότητες μελιού, ψ...

Πώς δημιουργήθηκαν οι Βράχοι του Μπελογκραντσίκ;

Οι Βράχοι του Μπελογκραντσίκ στη Βουλγαρία είναι φυσικοί σχηματισμοί ύψους 200 μέτρων που μοιάζουν με απολιθωμένα πλάσματα.

Αυτοί οι εντυπωσιακοί πύργοι από κόκκινο ψαμμίτη άρχισαν να σχηματίζονται πριν από 230 εκατομμύρια χρόνια στον βυθό μιας θάλασσας. Όταν τα νερά υποχώρησαν, ο άνεμος και η βροχή σμί...

Μπορεί ένα ηφαίστειο να αναπνεύσει;

Το ηφαίστειο Κιλαουέα «αναπνέει» φουσκώνοντας σαν γιγάντιο μπαλόνι πριν από κάθε μεγάλη έκρηξη.

Καθώς το μάγμα συγκεντρώνεται στον υπόγειο θάλαμο του Κιλαουέα, η πίεση ανασηκώνει το έδαφος κατά αρκετά εκατοστά. Οι επιστήμονες παρακολουθούν αυτή τη «διόγκωση» με ειδικά κλισιόμ...

Ποιος εφηύρε τον πρώτο ψηφιακό υπολογιστή;

Ο Τζον Ατανάσοφ εφηύρε τον πρώτο ηλεκτρονικό ψηφιακό υπολογιστή, θέτοντας τις βάσεις για τη σύγχρονη τεχνολογία.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1930, ο Ατανάσοφ δημιούργησε τον υπολογιστή ABC, την πρώτη μηχανή που χρησιμοποίησε το δυαδικό σύστημα. Πριν από αυτή την εφεύρεση, η λέξη «υπολογιστής»...

Πόσο καιρό χρειάζεται πραγματικά το σώμα για να συνέλθει από έναν μαραθώνιο;

Οι μύες χρειάζονται έως και τέσσερις εβδομάδες για να αναρρώσουν πλήρως μετά από έναν μαραθώνιο.

Κάθε βήμα σε έναν μαραθώνιο προκαλεί μικροσκοπικές ρήξεις στις μυϊκές ίνες λόγω των χιλιάδων κραδασμών στην άσφαλτο. Ενώ ο πόνος υποχωρεί σε λίγες ημέρες, η βιολογική αποκατάσταση...

Τι ακριβώς είναι τα «Μαλλιά» και τα «Δάκρυα της Πελέ»;

Το ηφαίστειο Κιλαουέα δημιουργεί «μαλλιά» και «δάκρυα» από γυαλί όταν η λάβα παγώνει στον αέρα.

Όταν η ρευστή λάβα εκτινάσσεται στον αέρα, ο άνεμος την τεντώνει σε λεπτές χρυσές ίνες που μοιάζουν με τρίχες ή την ψύχει σε σχήμα σταγόνας. Αυτοί οι σχηματισμοί ονομάζονται «Μαλλι...

Γιατί οι κολοκύθες έχουν αυτό το χαρακτηριστικό πορτοκαλί χρώμα;

Το έντονο πορτοκαλί χρώμα της κολοκύθας λειτουργεί ως φυσικό ηλιακό πάνελ που ενισχύει την παραγωγή ενέργειας του φυτού.

Οι κολοκύθες περιέχουν καροτενοειδή, χρωστικές που απορροφούν το ηλιακό φως το οποίο η χλωροφύλλη δεν μπορεί να επεξεργαστεί. Αυτό επιτρέπει στο φυτό να φωτοσυνθέτει πιο αποτελεσμα...

Ποιος επινόησε το κυριλλικό αλφάβητο;

Το κυριλλικό αλφάβητο δημιουργήθηκε στη Βουλγαρία κατά τον 9ο αιώνα και σήμερα χρησιμοποιείται από 250 εκατομμύρια ανθρώπους.

Αναπτύχθηκε από μαθητές των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στην Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία για να καταγράφεται η Παλαιά Εκκλησιαστική Σλαβονική γλώσσα. Σήμερα είναι το τρίτο επίσημ...

Είναι η εξάντληση απλώς ένα παιχνίδι του μυαλού μας;

Ο εγκέφαλος προκαλεί κόπωση πολύ πριν οι μύες εξαντληθούν πραγματικά για να προστατεύσει το σώμα.

Η «Θεωρία του Κεντρικού Ρυθμιστή» εξηγεί ότι ο εγκέφαλος λειτουργεί σαν δικλείδα ασφαλείας. Περιορίζει τη σωματική προσπάθεια δημιουργώντας το αίσθημα της εξάντλησης ώστε να αποτρέ...

Μπορούν σπόροι κολοκύθας θαμμένοι για αιώνες να αναπτυχθούν ξανά σε φυτά;

Σπόροι κολοκύθας ηλικίας 800 ετών μπορούν ακόμα να βλαστήσουν, αναβιώνοντας εξαφανισμένες ποικιλίες.

Το 2008, αρχαιολόγοι στο Ουισκόνσιν βρήκαν σπόρους 850 ετών μέσα σε ένα πήλινο αγγείο. Όταν φυτεύτηκαν, οι σπόροι αναπτύχθηκαν κανονικά, φέρνοντας ξανά στη ζωή την αρχαία ποικιλία...

Γιατί το Κιλαουέα είναι επίπεδο και όχι μυτερό;

Το ηφαίστειο Κιλαουέα έχει σχήμα ασπίδας επειδή η λάβα του είναι τόσο ρευστή όσο το σιρόπι.

Αντί για την κλασική μυτερή κορυφή, το Κιλαουέα είναι ένα «ασπιδωτό ηφαίστειο». Η λάβα του είναι εξαιρετικά καυτή και λεπτόρρευστη, με αποτέλεσμα να κυλάει σε μεγάλες αποστάσεις πρ...

Ήταν τελικά οι αγρότες αυτοί που επινόησαν τη θερινή ώρα;

Οι αγρότες ήταν ιστορικά οι μεγαλύτεροι πολέμιοι της θερινής ώρας, καθώς αναστάτωνε το πρόγραμμα των ζώων τους.

Παρά την κοινή πεποίθηση, η θερινή ώρα δεν θεσπίστηκε για τους αγρότες. Οι αγελάδες ακολουθούν το φυσικό φως και όχι τα ρολόγια, με αποτέλεσμα η αλλαγή της ώρας να προκαλεί χάος στ...

Γιατί το βουλγαρικό ροδέλαιο είναι τόσο ακριβό;

Η Βουλγαρία παράγει σχεδόν το 70% του ροδέλαιου παγκοσμίως, μια ουσία γνωστή και ως «υγρός χρυσός».

Στην περίφημη Κοιλάδα των Ρόδων καλλιεργείται το τριαντάφυλλο της Δαμασκού. Για την παραγωγή μόλις ενός κιλού ροδέλαιου απαιτούνται 4.000 κιλά ροδοπέταλων, γεγονός που καθιστά την...

Πώς καταφέρνουν οι τεράστιες κολοκύθες να επιπλέουν αντί να βουλιάζουν;

Οι γιγάντιες κολοκύθες επιπλέουν στο νερό επειδή το εσωτερικό τους είναι κούφιο και παγιδεύει αέρα.

Παρά το τεράστιο βάρος τους, οι κολοκύθες έχουν χαμηλότερη πυκνότητα από το νερό. Αποτελούνται κατά 90% από νερό, αλλά η κούφια κοιλότητα στο κέντρο τους λειτουργεί σαν σωσίβιο. Αυ...

Μπορούν δύο αστέρια να «ακουμπήσουν» το ένα το άλλο;

Ορισμένα ζεύγη άστρων είναι τόσο κοντά μεταξύ τους που μοιράζονται την ίδια ατμόσφαιρα, παίρνοντας το σχήμα ενός λαμπερού φυστικιού.

Αυτά τα συστήματα ονομάζονται διπλά άστρα επαφής. Λόγω της τεράστιας βαρύτητας, τα εξωτερικά στρώματα των δύο άστρων ενώνονται σε ένα κοινό περίβλημα από πλάσμα. Περιφέρονται το έν...

Πώς οι κολοκυθιές προστάτευαν το έδαφος και βοηθούσαν την ανάπτυξη των άλλων φυτών στους αρχαίους κήπους;

Στην παραδοσιακή μέθοδο των «Τριών Αδελφών», οι κολοκυθιές λειτουργούν ως φυσική ασπίδα προστασίας για το έδαφος.

Οι ιθαγενείς της Βόρειας Αμερικής φύτευαν μαζί καλαμπόκι, φασόλια και κολοκύθες για να αυξήσουν τη σοδειά τους. Τα πλατιά φύλλα της κολοκύθας σκίαζαν το χώμα και διατηρούσαν την υγ...