Ο αρχαιότερος χρυσός θησαυρός του κόσμου βρέθηκε στη Βουλγαρία και είναι σχεδόν 7.000 ετών.

Η Νεκρόπολη της Βάρνας ανακαλύφθηκε τυχαία από τον χειριστή εκσκαφέα Raycho Marinov κατά τη διάρκεια εργασιών για την εγκατάσταση καλωδίων. Οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως 294 τάφους που καλύπτουν μια έκταση 7.500 τετραγωνικών μέτρων. Τα ευρήματα περιλαμβάνουν περίπου 3.000 χρυσά αντικείμενα συνολικού βάρους 6 κιλών, τα οποία χρονολογούνται μεταξύ 4600 και 4200 π.Χ. σύμφωνα με τη μέθοδο του ραδιοάνθρακα.Ο πιο εντυπωσιακός τάφος, γνωστός ως Τάφος 43, ανήκε σε έναν άνδρα υψηλού κύρους, πιθανώς ηγεμόνα ή ιερέα, και περιείχε περισσότερο χρυσό από όλο τον υπόλοιπο κόσμο εκείνης της εποχής μαζί. Η καθαρότητα του χρυσού αγγίζει τα 23,5 καράτια, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι τεχνίτες του πολιτισμού της Βάρνας είχαν αναπτύξει εξελιγμένες τεχνικές επεξεργασίας μετάλλων. Αυτός ο πολιτισμός, που συχνά αποκαλείται «Παλαιά Ευρώπη», προηγείται της Πρώτης Δυναστείας της Αιγύπτου κατά τουλάχιστον 1.500 χρόνια.Η ανακάλυψη αυτή ανέτρεψε τις θεωρίες για την εξέλιξη των κοινωνικών τάξεων και της ιεραρχίας στην προϊστορική Ευρώπη. Τα αντικείμενα περιλαμβάνουν κοσμήματα, σκήπτρα και ειδώλια, τα οποία φυλάσσονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βάρνας. Οι μελέτες δείχνουν ότι η περιοχή ήταν ένα σημαντικό εμπορικό κέντρο λόγω της πρόσβασης στη Μαύρη Θάλασσα. Η κληρονομιά της Βάρνας θεωρείται πλέον η απαρχή της ευρωπαϊκής μεταλλουργίας και της οργανωμένης κοινωνικής δομής.