Το Αρχείο Γεγονότων

1323 γεγονότα

Πόσο μακριά πέταξε στην πραγματικότητα το πρώτο αεροπλάνο;

Η πρώτη πτήση των αδελφών Ράιτ κράτησε μόλις 12 δευτερόλεπτα και κάλυψε απόσταση μικρότερη από το άνοιγμα των φτερών ενός Boeing 747.

Στις 17 Δεκεμβρίου 1903, ο Όρβιλ Ράιτ διένυσε μόλις 37 μέτρα. Αυτή η απόσταση είναι μικρότερη από τα 60 έως 68 μέτρα που καλύπτουν τα φτερά ενός σύγχρονου Boeing 747. Παρά τη σύντο...

Πώς καταφέρνει η αξονική τομογραφία να βλέπει το εσωτερικό του σώματος σε 3D;

Η αξονική τομογραφία απεικονίζει το σώμα σε χιλιάδες ψηφιακές «φέτες», όπως ένα καρβέλι ψωμί κομμένο σε λεπτές φέτες.

Οι απλές ακτινογραφίες δείχνουν τα όργανα το ένα πάνω στο άλλο, κρύβοντας συχνά προβλήματα. Η αξονική τομογραφία λύνει αυτό το πρόβλημα λαμβάνοντας εικόνες από πολλές γωνίες ταυτόχ...

Πότε εφευρέθηκε το πρώτο cupcake;

Η πρώτη αναφορά σε cupcake έγινε το 1796 στο βιβλίο «American Cookery», το πρώτο αυθεντικό αμερικανικό βιβλίο μαγειρικής.

Η Amelia Simmons παρουσίασε την ιδέα ενός ελαφριού κέικ που ψήνεται σε μικρά φλιτζάνια. Αυτή η καινοτομία αντικατέστησε τα μεγάλα, χρονοβόρα κέικ με ατομικές μερίδες που ψήνονταν γ...

Γιατί τα γκνου βουτούν μερικές φορές σε ξερές κοίτες ποταμών κατά τη μετανάστευση;

Τα γκνου έχουν τόσο ισχυρό ένστικτο μετανάστευσης που συχνά βουτούν με ορμή σε ξερές κοίτες ποταμών νομίζοντας πως έχουν νερό.

Κατά τη Μεγάλη Μετανάστευση στην Αφρική, τα γκνου ακολουθούν τυφλά το ένστικτό τους για να βρουν τροφή. Όταν φτάνουν σε μια όχθη, η ορμή του κοπαδιού είναι τόσο μεγάλη που συχνά αγ...

Ποιο είναι το κρυφό «σκαλοπάτι» που βρίσκεται στην είσοδο ενός φιόρδ;

Τα περισσότερα φιόρδ διαθέτουν ένα υποθαλάσσιο «κατώφλι» στην είσοδό τους που τα απομονώνει από την ανοιχτή θάλασσα.

Αυτό το ύψωμα δημιουργήθηκε από ιζήματα που άφησαν πίσω τους οι παγετώνες κατά την τελευταία Εποχή των Παγετώνων. Λειτουργεί ως φυσικό φράγμα που περιορίζει την ανανέωση των υδάτων...

Πώς ένα ροκ συγκρότημα βοήθησε στην ανάπτυξη της ιατρικής απεικόνισης;

Τα κέρδη από τις πωλήσεις των δίσκων των Beatles χρηματοδότησαν την εφεύρεση του αξονικού τομογράφου.

Τη δεκαετία του 1960 η δισκογραφική εταιρεία EMI κέρδισε τεράστια ποσά από την παγκόσμια επιτυχία των Beatles. Αυτά τα κεφάλαια επέτρεψαν στην εταιρεία να χρηματοδοτήσει το ερευνητ...

Πώς το ομαδικό γέλιο ενισχύει τους κοινωνικούς μας δεσμούς;

Το ομαδικό γέλιο συγχρονίζει τους καρδιακούς παλμούς των ανθρώπων και λειτουργεί ως «κοινωνική κόλλα».

Όταν γελάμε μαζί, οι αναπνοές και οι καρδιακοί μας ρυθμοί ευθυγραμμίζονται. Αυτός ο φυσιολογικός συγχρονισμός μειώνει το στρες και απελευθερώνει ενδορφίνες, μετατρέποντας μια ομάδα...

Γιατί η απόφαση της Κλεοπάτρας να μάθει αιγυπτιακά ήταν τόσο σημαντική για τη βασιλεία της;

Η Κλεοπάτρα ήταν το πρώτο μέλος της δυναστείας των Πτολεμαίων που έμαθε να μιλά άπταιστα την αιγυπτιακή γλώσσα.

Για σχεδόν 300 χρόνια, οι Έλληνες ηγεμόνες της Αιγύπτου μιλούσαν αποκλειστικά ελληνικά. Η Κλεοπάτρα Ζ' έσπασε αυτή την παράδοση μαθαίνοντας τη γλώσσα των υπηκόων της για να κερδίσε...

Γιατί μια παρατεταμένη αγκαλιά μειώνει δραστικά το στρες;

Μια αγκαλιά διάρκειας 20 δευτερολέπτων λειτουργεί ως φυσικό ηρεμιστικό για το νευρικό σύστημα.

Η παρατεταμένη σωματική επαφή απελευθερώνει ωκυτοκίνη, την ορμόνη της αγάπης, η οποία μειώνει το στρες και επιβραδύνει τον καρδιακό ρυθμό. Αυτή η διαδικασία προσφέρει στον εγκέφαλο...

Πώς επηρεάζει η ντοπαμίνη το καθημερινό μας κίνητρο;

Ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί τη ντοπαμίνη ως μια μορφή εσωτερικής «βαρύτητας» που έλκει την προσοχή μας προς τις ανταμοιβές.

Η ντοπαμίνη δεν είναι η ορμόνη της απόλαυσης αλλά του κινήτρου. Λειτουργεί σαν μαγνήτης που γίνεται ισχυρότερος όσο πλησιάζουμε σε έναν στόχο. Αυτή η νευρολογική έλξη εξηγεί γιατί...

Γιατί το Βρετανικό Μουσείο αποτέλεσε σταθμό στην ιστορία των μουσείων;

Το Βρετανικό Μουσείο ήταν το πρώτο δημόσιο μουσείο στον κόσμο που επέτρεψε την ελεύθερη είσοδο σε όλους.

Ιδρύθηκε το 1753 και άνοιξε το 1759, καταρρίπτοντας τα ταξικά εμπόδια στην εκπαίδευση. Μέχρι τότε, οι μεγάλες συλλογές τέχνης ήταν ιδιωτικές και προσβάσιμες μόνο στην αριστοκρατία....

Πρέπει όντως οι καρχαρίες να κολυμπούν συνέχεια για να αναπνέουν;

Ορισμένοι καρχαρίες πρέπει να κολυμπούν ασταμάτητα για να αναπνέουν, ενώ άλλοι μπορούν να μένουν ακίνητοι στον βυθό.

Οι καρχαρίες όπως ο Μεγάλος Λευκός χρησιμοποιούν τον εξαναγκασμένο αερισμό, που απαιτεί συνεχή κίνηση με ανοιχτό στόμα για να περνά οξυγόνο από τα βράγχια τους. Αν σταματήσουν, παθ...

Πώς το ιδιαίτερο σχήμα του κεφαλιού του σφυροκέφαλου τον βοηθά να βρίσκει τη λεία του;

Το πλατύ κεφάλι του σφυροκέφαλου καρχαρία λειτουργεί ως ένας πανίσχυρος αισθητήρας για τον εντοπισμό κρυμμένης λείας.

Το σχήμα του κεφαλιού του, γνωστό ως κεφαλόφοιλο, είναι γεμάτο με ηλεκτροϋποδοχείς που ανιχνεύουν τα ηλεκτρικά πεδία άλλων ζώων. Αυτή η ικανότητα ονομάζεται ηλεκτροαντίληψη και επι...

Υπάρχουν όντως ακάρεα που ζουν στο πρόσωπό σας;

Μικροσκοπικά οκτάποδα πλάσματα ζουν στους πόρους του προσώπου σας και βγαίνουν για να ζευγαρώσουν στο δέρμα σας ενώ κοιμάστε.

Πρόκειται για τα ακάρεα Demodex, μικροσκοπικά αραχνοειδή που ζουν στους θύλακες των τριχών και τρέφονται με το σμήγμα σας. Είναι τόσο μικρά που είναι αόρατα με γυμνό μάτι και σχεδό...

Πώς ο περιστρεφόμενος διάδρομος στην έκθεση «Inverted» του Γκούγκενχαϊμ ξεγελάει τον εγκέφαλό σας κάνοντάς σας να νιώθετε ότι πέφτετε;

Ο περιστρεφόμενος διάδρομος στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ προκαλεί την έντονη ψευδαίσθηση ότι πέφτετε, ενώ στην πραγματικότητα μένετε ακίνητοι.

Η εγκατάσταση χρησιμοποιεί τοιχώματα που περιστρέφονται γύρω από έναν σταθερό διάδρομο. Καθώς τα μάτια σας βλέπουν την κίνηση των τοίχων αλλά το σώμα σας παραμένει σταθερό, ο εγκέφ...

Πώς κυνηγάει ο αλεποκαρχαρίας;

Ο αλεποκαρχαρίας χρησιμοποιεί την ουρά του σαν μαστίγιο για να ζαλίζει τη λεία του με ταχύτητα 130 χλμ/ώρα.

Η ουρά αυτού του καρχαρία έχει το ίδιο μήκος με το σώμα του και λειτουργεί ως φονικό όπλο. Τινάζοντας την πάνω από το κεφάλι του, χτυπάει ολόκληρα κοπάδια ψαριών με τρομερή δύναμη....

Γιατί έσκαγαν τα δόντια των ανθρώπων στο παρελθόν;

Τον 19ο αιώνα, ορισμένα οδοντικά σφραγίσματα προκαλούσαν την έκρηξη των δοντιών λόγω χημικών αντιδράσεων.

Κατά το 1800, οι οδοντίατροι χρησιμοποιούσαν μείγματα μετάλλων όπως ασήμι, κασσίτερο και μόλυβδο. Όταν διαφορετικά μέταλλα έρχονταν σε επαφή, δημιουργούσαν ένα γαλβανικό στοιχείο π...

Πώς το μικροβίωμα του δέρματος θωρακίζει τον οργανισμό μας από τα βλαβερά μικρόβια;

Το ανθρώπινο δέρμα φιλοξενεί πάνω από 1.000 είδη μικροβίων που λειτουργούν ως η πρώτη γραμμή άμυνας του σώματος.

Αυτό το οικοσύστημα περιλαμβάνει βακτήρια, μύκητες και ιούς που εμποδίζουν τα παθογόνα να εισβάλουν στον οργανισμό. Αυτά τα ωφέλιμα μικρόβια παράγουν φυσικές αντιμικροβιακές ουσίες...

Πόσοι διαφορετικοί συνδυασμοί 5 φύλλων υπάρχουν σε μια τράπουλα και γιατί αυτός ο αριθμός είναι τόσο συγκλονιστικός;

Μια τράπουλα 52 φύλλων προσφέρει ακριβώς 2.598.960 διαφορετικούς συνδυασμούς για μια πεντάδα φύλλων.

Ο αριθμός αυτός προκύπτει από τον μαθηματικό τύπο των συνδυασμών. Αν τραβούσατε έναν διαφορετικό συνδυασμό κάθε δευτερόλεπτο, θα χρειαζόσασταν πάνω από 30 ημέρες συνεχόμενης ροής γ...

Βλέπουν οι καρχαρίες χρώματα;

Πολλά είδη καρχαριών διαθέτουν έγχρωμη όραση που τους βοηθά να κυνηγούν με ακρίβεια στον ωκεανό.

Αντίθετα με την παλιά πεποίθηση ότι βλέπουν μόνο ασπρόμαυρα, οι καρχαρίες διαθέτουν κωνία στα μάτια τους για την αναγνώριση χρωμάτων. Είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στο μπλε και το πρά...

Πώς λειτουργεί ο μύκητας Cordyceps;

Ο μύκητας Cordyceps μετατρέπει τα μυρμήγκια σε «ζόμπι» ελέγχοντας το σώμα τους πριν τα σκοτώσει.

Ο παρασιτικός αυτός μύκητας εισβάλλει στο σώμα του μυρμηγκιού και ελέγχει τους μύες του χωρίς να αγγίζει τον εγκέφαλο. Αναγκάζει το έντομο να σκαρφαλώσει σε ένα φυτό και να γαντζωθ...

Πώς καταφέρνουν οι καρχαρίες να μην βουλιάζουν;

Το συκώτι των καρχαριών καταλαμβάνει έως και το 30% του βάρους τους για να τους βοηθά να επιπλέουν.

Οι καρχαρίες δεν έχουν νηκτική κύστη όπως τα άλλα ψάρια. Αντ' αυτού, διαθέτουν ένα τεράστιο συκώτι γεμάτο με σκουαλένιο, ένα ελαφρύ λάδι που μειώνει την πυκνότητα του σώματός τους....

Πώς καταφέρνει η σφήκα-κόσμημα να ελέγχει πλήρως τις κατσαρίδες;

Η σφήκα-κόσμημα κάνει «χειρουργική επέμβαση» στον εγκέφαλο της κατσαρίδας, μετατρέποντάς την σε υπάκουο ζόμπι.

Αυτή η σφήκα τσιμπά την κατσαρίδα με ακρίβεια στον εγκέφαλο, μπλοκάροντας το αντανακλαστικό της διαφυγής. Αντί να την σκοτώσει, την καθιστά ανίκανη να κινηθεί αυτόνομα. Στη συνέχει...

Πώς καταφέρνει η κβαντική διεμπλοκή να συνδέει σωματίδια ακαριαία σε τεράστιες αποστάσεις;

Η κβαντική διεμπλοκή επιτρέπει σε σωματίδια να επηρεάζουν ακαριαία το ένα το άλλο, ανεξάρτητα από την απόσταση που τα χωρίζει.

Όταν δύο σωματίδια βρίσκονται σε κατάσταση διεμπλοκής, συμπεριφέρονται ως μία ενιαία μονάδα. Οποιαδήποτε αλλαγή στο ένα επηρεάζει αμέσως το άλλο, ακόμα και αν βρίσκονται σε διαφορε...

Πόσο γρήγορα μπορεί να κολυμπήσει ένας καρχαρίας;

Ο ρυγχόκαρχαρος Mako είναι ο ταχύτερος καρχαρίας στον κόσμο, φτάνοντας ταχύτητες έως και 74 χλμ/ώρα.

Με υδροδυναμικό σώμα σε σχήμα τορπίλης, ο Mako μπορεί να ξεπεράσει σε ταχύτητα ακόμα και ταχύπλοα σκάφη. Η εκρηκτική του δύναμη του επιτρέπει να πηδά έως και 6 μέτρα πάνω από την ε...

Πώς βοηθούσαν τα μεσαιωνικά ιχθυοτροφεία στην τήρηση της νηστείας της Παρασκευής;

Στη μεσαιωνική Ευρώπη, η απαγόρευση του κρέατος κάθε Παρασκευή οδήγησε στη δημιουργία εξελιγμένων ιχθυοτροφείων.

Οι χριστιανικοί κανόνες επέβαλλαν αποχή από το κρέας κάθε Παρασκευή και κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής. Για να εξασφαλίσουν πρωτεΐνη, μοναστήρια και ευγενείς κατασκεύασαν τεχνητές...

Γιατί θα σταματήσουν να συμβαίνουν ολικές εκλείψεις ηλίου στο μέλλον;

Η Σελήνη απομακρύνεται από τη Γη κατά 3,8 εκατοστά κάθε χρόνο, γεγονός που μελλοντικά θα καταργήσει τις ολικές ηλιακές εκλείψεις.

Σήμερα, ο Ήλιος είναι 400 φορές μεγαλύτερος από τη Σελήνη αλλά και 400 φορές πιο μακριά, με αποτέλεσμα να φαίνονται στο ίδιο μέγεθος. Λόγω παλιρροϊκών δυνάμεων, η Σελήνη απομακρύνε...

Παθαίνουν οι καρχαρίες τερηδόνα;

Οι καρχαρίες δεν παθαίνουν ποτέ τερηδόνα επειδή τα δόντια τους είναι καλυμμένα με φθοροαπατίτη.

Τα δόντια των καρχαριών περιέχουν φθοροαπατίτη, ένα φυσικό ορυκτό που λειτουργεί όπως το φθόριο στις οδοντόκρεμες. Αυτή η ουσία τα κάνει εξαιρετικά ανθεκτικά στα οξέα και στα βακτή...

Γίνεται να κατασκευάσεις ένα πραγματικό αυτοκίνητο που οδηγείται μόνο με LEGO;

Το 2018, η LEGO κατασκεύασε μια Bugatti Chiron σε φυσικό μέγεθος που οδηγείται κανονικά, χρησιμοποιώντας πάνω από ένα εκατομμύριο κομμάτια Technic.

Αυτό το πλήρως λειτουργικό αντίγραφο κλίμακας 1:1 χρειάστηκε 13.000 ώρες για να ολοκληρωθεί. Κινείται με 2.304 μοτέρ LEGO Power Functions και φτάνει τα 20 χλμ/ώρα. Το πιο εντυπωσια...

Πώς η βαλλίστρα άλλαξε τη μορφή του μεσαιωνικού πολέμου ενάντια στους ιππότες;

Οι μεσαιωνικές βαλλίστρες μπορούσαν να διαπεράσουν ατσάλινες πανοπλίες, τερματίζοντας την κυριαρχία των ιπποτών στο πεδίο της μάχης.

Η βαλλίστρα άλλαξε τον πόλεμο επειδή επέτρεπε σε ανειδίκευτους στρατιώτες να εξουδετερώνουν θωρακισμένους ευγενείς από απόσταση. Χρησιμοποιώντας μηχανική υποστήριξη, εκτόξευε βέλη...

Τι είναι οι υπόηχοι και πώς τους χρησιμοποιούν τα ζώα ή η ίδια η φύση;

Οι υπόηχοι είναι «αόρατα» ηχητικά κύματα που ο άνθρωπος δεν ακούει αλλά ορισμένα ζώα χρησιμοποιούν για να επικοινωνούν.

Οι υπόηχοι έχουν συχνότητα κάτω από 20 Hertz και βρίσκονται κάτω από το όριο της ανθρώπινης ακοής. Αν και δεν τους ακούμε, μπορούμε να τους νιώσουμε ως δόνηση ή πίεση στο σώμα μας....

Πόσο μεγάλος ήταν στην πραγματικότητα ο Μεγαλόδων;

Ο Μεγαλόδων ήταν ένας γιγάντιος προϊστορικός καρχαρίας που έφτανε τα 18 μέτρα σε μήκος και είχε δόντια μεγαλύτερα από την παλάμη ενός ανθρώπου.

Ο Μεγαλόδων ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος των ωκεανών για 20 εκατομμύρια χρόνια. Ήταν τρεις φορές μεγαλύτερος από τον σημερινό Μεγάλο Λευκό καρχαρία, ενώ τα σαγόνια του ήταν τόσο μεγάλ...

Γιατί τα μεσαιωνικά πανεπιστήμια απέφευγαν τη νεκροτομή ενώ δίδασκαν ιατρική;

Τα μεσαιωνικά πανεπιστήμια δίδασκαν ιατρική για αιώνες χωρίς να επιτρέπουν τη νεκροτομή ανθρώπινων σωμάτων.

Από τον 12ο αιώνα, οι φοιτητές ιατρικής βασίζονταν αποκλειστικά σε αρχαία κείμενα του Γαληνού και του Αριστοτέλη. Οι θρησκευτικοί περιορισμοί και τα κοινωνικά ταμπού εμπόδιζαν την...

Υπάρχουν καρχαρίες που λάμπουν στο σκοτάδι;

Ορισμένοι καρχαρίες χρησιμοποιούν βιοφωταύγεια για να γίνονται «αόρατοι» στους θηρευτές τους.

Ο καρχαρίας-χαρταετός εκπέμπει φως από την κοιλιά του για να εξαφανίζει τη σιλουέτα του. Αυτή η τεχνική ονομάζεται «αντίστροφος φωτισμός». Το φως που παράγει ταιριάζει με την έντασ...

Γιατί ο Μαύρος Θάνατος εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα στη μεσαιωνική Ευρώπη και έφταιγαν πράγματι οι αρουραίοι;

Ο Μαύρος Θάνατος εξαπλώθηκε ταχύτατα λόγω των άθλιων συνθηκών υγιεινής και όχι εξαιτίας των αρουραίων.

Αν και οι αρουραίοι θεωρούνται συχνά οι κύριοι ένοχοι, η πανδημία εξαπλώθηκε κυρίως μέσω των ανθρώπινων παρασίτων, όπως οι ψύλλοι και οι φθείρες. Οι μεσαιωνικές πόλεις με τους ανοι...

Γιατί το ηλιοβασίλεμα έχει κόκκινο και πορτοκαλί χρώμα;

Τα ηλιοβασιλέματα είναι κόκκινα επειδή το φως διανύει έως και 30 φορές μεγαλύτερη απόσταση στην ατμόσφαιρα απ' ό,τι το μεσημέρι.

Όταν ο ήλιος δύει, το φως του ταξιδεύει μέσα από ένα πολύ παχύτερο στρώμα αέρα. Η ατμόσφαιρα φιλτράρει και διασκορπίζει το μπλε και το βιολετί χρώμα, αφήνοντας μόνο τις αποχρώσεις...

Πόσο παλιό είναι το είδος των καρχαριών;

Οι καρχαρίες υπάρχουν εδώ και 450 εκατομμύρια χρόνια, γεγονός που τους καθιστά παλαιότερους από τα δέντρα και τον Πολικό Αστέρα.

Οι καρχαρίες εμφανίστηκαν στους ωκεανούς πολύ πριν από τους δεινόσαυρους και τα πρώτα δάση της ξηράς. Έχουν επιβιώσει από πέντε μαζικές εξαφανίσεις ειδών, διατηρώντας την ίδια βασι...

Ήταν τελικά οι μεσαιωνικοί αγρότες πιο υγιείς από τους ανθρώπους των επόμενων αιώνων;

Οι άνθρωποι του Μεσαίωνα είχαν συχνά πιο ισορροπημένη διατροφή από τους κατοίκους των πόλεων του 18ου αιώνα.

Παρά τη φτώχεια τους, οι μεσαιωνικοί αγρότες κατανάλωναν μεγάλη ποικιλία από όσπρια, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης. Ενώ η αριστοκρατία έτρωγε κυρίως κρέας, ο απλός λαός βασ...