Το φως επιβραδύνεται κατά 60% όταν περνά μέσα από ένα διαμάντι, γεγονός που του χαρίζει τη μοναδική του λάμψη.

Η ταχύτητα του φωτός επηρεάζεται από τον δείκτη διάθλασης του υλικού μέσα από το οποίο ταξιδεύει. Το διαμάντι διαθέτει έναν από τους υψηλότερους δείκτες διάθλασης στη φύση, περίπου 2,42, σε σύγκριση με το 1,00 του κενού ή το 1,33 του νερού. Αυτό σημαίνει ότι το φως ταξιδεύει 2,42 φορές πιο αργά μέσα στον κρύσταλλο, φτάνοντας τα 124.000 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο.Το φαινόμενο αυτό βασίζεται στην εξίσωση n = c / v, όπου n είναι ο δείκτης διάθλασης και c η ταχύτητα του φωτός στο κενό. Όταν το φως εισέρχεται στο διαμάντι, η αλλαγή της ταχύτητας προκαλεί την κάμψη των ακτίνων, μια διαδικασία γνωστή ως διάθλαση. Λόγω της κρυσταλλικής δομής του άνθρακα, το φως υφίσταται ολική εσωτερική ανάκλαση αν η γωνία πρόπτωσης είναι κατάλληλη.Η εντυπωσιακή «φωτιά» των διαμαντιών οφείλεται στον οπτικό διασκορπισμό, όπου το λευκό φως αναλύεται στα χρώματα του ουράνιου τόξου. Οι σύγχρονες τεχνικές κοπής, όπως η κοπή 'Brilliant' που τελειοποιήθηκε από τον Marcel Tolkowsky το 1919, εκμεταλλεύονται ακριβώς αυτές τις φυσικές ιδιότητες. Με 57 ή 58 έδρες, ο σχεδιασμός αυτός διασφαλίζει ότι το φως εισέρχεται, ανακλάται στα τοιχώματα και εξέρχεται από την κορυφή προς τα μάτια του παρατηρητή.