Τα ηφαίστεια δημιουργούν τους δικούς τους κεραυνούς, μετατρέποντας τα σύννεφα τέφρας σε γιγάντιες φυσικές μπαταρίες.

Το φαινόμενο της ηφαιστειακής αστραπής, γνωστό και ως «βρώμικη καταιγίδα», οφείλεται κυρίως στη διαδικασία της τριβοηλεκτρικής φόρτισης. Κατά τη διάρκεια μιας έκρηξης, δισεκατομμύρια σωματίδια πυριτικής τέφρας, πάγου και πετρωμάτων συγκρούονται βίαια μέσα στον ηφαιστειακό πόλο. Αυτές οι συγκρούσεις προκαλούν το διαχωρισμό των ηλεκτρικών φορτίων, με τα θετικά και αρνητικά φορτία να συσσωρεύονται σε διαφορετικές περιοχές του σύννεφου.Όταν η διαφορά δυναμικού γίνει πολύ μεγάλη, ο αέρας δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει ως μονωτής και συμβαίνει μια ηλεκτρική εκκένωση. Μια μελέτη του 2007 που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, αναλύοντας την έκρηξη του ηφαιστείου Mount St. Augustine στην Αλάσκα το 2006, παρείχε τις πρώτες λεπτομερείς μετρήσεις αυτού του φαινομένου. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δίκτυα ραδιοσυχνοτήτων για να χαρτογραφήσουν τους κεραυνούς σε πραγματικό χρόνο.Ιστορικά, το φαινόμενο έχει καταγραφεί από την αρχαιότητα, με πιο διάσημη την περιγραφή του Πλίνιου του Νεότερου κατά την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. Σύγχρονες παρατηρήσεις, όπως στην έκρηξη του ηφαιστείου Taal στις Φιλιππίνες το 2020, έδειξαν πάνω από 25.000 κεραυνούς μέσα σε μόλις λίγες ώρες. Η μελέτη αυτών των αστραπών βοηθά τους ηφαιστειολόγους να εκτιμήσουν το μέγεθος μιας έκρηξης όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη από τη νύχτα ή τα σύννεφα.