Ο όρος «Μπαρόκ» ξεκίνησε ως προσβολή και σήμαινε αρχικά το «κακοσχηματισμένο μαργαριτάρι».

Η ετυμολογία της λέξης «Μπαρόκ» εντοπίζεται στη μεσαιωνική λατινική λέξη «baroco», που χρησιμοποιούνταν στη λογική, αλλά κυρίως στην πορτογαλική λέξη «barroco», η οποία περιέγραφε ένα μαργαριτάρι με ακανόνιστο σχήμα. Κατά τον 16ο αιώνα, οι έμποροι κοσμημάτων χρησιμοποιούσαν αυτόν τον όρο για να υποδείξουν μαργαριτάρια που δεν ήταν τέλεια σφαιρικά και άρα είχαν χαμηλότερη εμπορική αξία.Η μεταφορά του όρου στις τέχνες έγινε τον 18ο αιώνα από κριτικούς του Διαφωτισμού, όπως ο Jean-Jacques Rousseau και ο Francesco Milizia. Ο Rousseau, στο «Dictionnaire de Musique» του 1768, χαρακτήρισε τη μουσική μπαρόκ ως μπερδεμένη και γεμάτη σκληρές διαφωνίες. Οι κριτικοί εκείνης της εποχής λάτρευαν την κλασική απλότητα και θεωρούσαν τα έργα του Gian Lorenzo Bernini ή του Francesco Borromini ως δείγματα κακού γούστου και υπερβολής.Η αλλαγή στην αντίληψη του όρου ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα, κυρίως χάρη στον Ελβετό ιστορικό τέχνης Heinrich Wölfflin. Στο έργο του «Renaissance und Barock» το 1888, ο Wölfflin ήταν ο πρώτος που αντιμετώπισε το Μπαρόκ ως ένα ξεχωριστό και άξιο μελέτης στυλ, αντί για μια απλή παρακμή της Αναγέννησης. Σήμερα, η περίοδος του Μπαρόκ (περίπου 1600-1750) αναγνωρίζεται παγκοσμίως για την εισαγωγή του δράματος, του «κιαροσκούρο» και της συναισθηματικής έντασης στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.