Ο τροχός δεν εφευρέθηκε για τις μεταφορές, αλλά ως εργαλείο για την αγγειοπλαστική.

Η αρχαιότερη ένδειξη τροχού αγγειοπλαστικής χρονολογείται γύρω στο 3.500 π.Χ. στην πόλη Ουρ της Μεσοποταμίας, στο σημερινό Ιράκ. Οι αρχαιολόγοι έχουν βρει πήλινα σκεύη που κατασκευάστηκαν με αυτή την τεχνική πολύ πριν από την εμφάνιση των πρώτων τροχοφόρων οχημάτων. Η χρήση του τροχού για τη δημιουργία κεραμικών επέτρεψε τη μαζική παραγωγή σκευών με ακρίβεια και ταχύτητα.Η μετάβαση από την οριζόντια περιστροφή στην κάθετη κίνηση για μεταφορές συνέβη περίπου το 3.200 π.Χ. Το παλαιότερο γνωστό δείγμα τροχού οχήματος βρέθηκε στη Σλοβενία, στον βάλτο της Λιουμπλιάνα, και χρονολογείται μεταξύ 3.100 και 3.350 ετών. Αυτός ο ξύλινος τροχός έχει ακτίνα περίπου 70 εκατοστά και πάχος 5 εκατοστά, αποδεικνύοντας την εξελιγμένη ξυλουργική της εποχής.Η καθυστέρηση στην εφαρμογή του τροχού στις μεταφορές οφειλόταν σε μια τεχνική πρόκληση: την εφεύρεση του σταθερού άξονα. Για να λειτουργήσει ένας τροχός σε όχημα, οι άκρες του άξονα έπρεπε να είναι απόλυτα λείες και στρογγυλεμένες ώστε να μειώνεται η τριβή. Χωρίς μεταλλικά εργαλεία για την κοπή ακριβείας του ξύλου, αυτή η μηχανική πρόοδο ήταν εξαιρετικά δύσκολη.Μόλις λύθηκε το πρόβλημα του άξονα, η χρήση του τροχού εξαπλώθηκε ραγδαία από τη Μεσοποταμία στον Καύκασο και την Ευρώπη. Τα πρώτα οχήματα ήταν βαριά κάρα που τα έσερναν βόδια, ενώ τα ελαφρύτερα πολεμικά άρματα εμφανίστηκαν αργότερα, γύρω στο 2.000 π.Χ. Αυτή η τεχνολογική εξέλιξη άλλαξε για πάντα το εμπόριο, τον πόλεμο και τη δομή των ανθρώπινων κοινωνιών.