Το σαπούνι διαλύει το εξωτερικό περίβλημα των ιών, εξοντώνοντάς τους χημικά αντί απλώς να τους απομακρύνει.

Η αποτελεσματικότητα του σαπουνιού βασίζεται στη χημική δομή των μορίων του, τα οποία ονομάζονται αμφίφιλα. Τα μόρια αυτά αποτελούνται από μια υδρόφιλη κεφαλή που έλκεται από το νερό και μια υδρόφοβη ουρά που αποφεύγει το νερό και συνδέεται με τα λίπη. Πολλοί παθογόνοι μικροοργανισμοί, όπως ο ιός SARS-CoV-2 και ο ιός της γρίπης, περιβάλλονται από μια λιπιδική διπλοστιβάδα που συγκρατεί το γενετικό τους υλικό.Όταν πλένουμε τα χέρια μας, οι υδρόφοβες ουρές των μορίων του σαπουνιού αναζητούν απεγνωσμένα διέξοδο από το νερό και εισχωρούν σφηνοειδώς στο λιπαρό περίβλημα του ιού. Αυτή η δράση λειτουργεί σαν λοστός, αποδιοργανώνοντας τη δομή της μεμβράνης και αναγκάζοντας τον ιό να διαλυθεί εντελώς. Μόλις το προστατευτικό περίβλημα σπάσει, οι πρωτεΐνες και το RNA του ιού χύνονται έξω και καθίστανται ανενεργά.Σύμφωνα με μελέτες από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας, η διαδικασία αυτή απαιτεί τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα για να ολοκληρωθεί αποτελεσματικά σε όλη την επιφάνεια των χεριών. Ενώ τα αλκοολούχα αντισηπτικά εξουδετερώνουν τους ιούς, το σαπούνι είναι συχνά ανώτερο επειδή ταυτόχρονα διαλύει τη «βιολογική κόλλα» που κρατά τους ιούς προσκολλημένους στο δέρμα. Με το ξέβγαλμα, τα παγιδευμένα σωματίδια παρασύρονται οριστικά στην αποχέτευση, αφήνοντας το δέρμα καθαρό και ασφαλές.