Η ανατριχίλα είναι ένα αρχέγονο αντανακλαστικό που σκοπό είχε να μας κάνει να φαινόμαστε μεγαλύτεροι και πιο απειλητικοί.

Η ορθοτριχία (piloerection) ελέγχεται από το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και αποτελεί μέρος της απόκρισης «μάχης ή φυγής». Όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται κίνδυνο ή έντονο ψύχος, δίνει εντολή στα επινεφρίδια να εκκρίνουν αδρεναλίνη. Αυτή η ορμόνη προκαλεί τη σύσπαση των λείων μυών που ονομάζονται ανορθωτήρες μύες της τρίχας (arrector pili muscles).Σύμφωνα με εξελικτικούς βιολόγους όπως ο Κάρολος Δαρβίνος, ο οποίος μελέτησε το φαινόμενο στο έργο του «Η έκφραση των συναισθημάτων στον άνθρωπο και τα ζώα» (1872), η αντίδραση αυτή εξυπηρετούσε δύο σκοπούς. Πρώτον, παγίδευε ένα στρώμα αέρα κοντά στο δέρμα για μόνωση από το κρύο. Δεύτερον, έκανε το ζώο να φαίνεται πιο ογκώδες και επικίνδυνο, μια στρατηγική που παρατηρούμε ακόμα και σήμερα στις γάτες ή τους χιμπατζήδες.Στον σύγχρονο άνθρωπο, η ανατριχίλα θεωρείται ένα «υπολειμματικό χαρακτηριστικό» (vestigial trait). Καθώς χάσαμε το πυκνό τρίχωμα πριν από περίπου 2 με 3 εκατομμύρια χρόνια, η κίνηση αυτή δεν προσφέρει πλέον ούτε μόνωση ούτε προστασία. Ωστόσο, ο μηχανισμός παραμένει ενεργός και πυροδοτείται όχι μόνο από σωματικά ερεθίσματα, αλλά και από έντονες ψυχολογικές καταστάσεις.Έρευνες από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ δείχνουν ότι τα νεύρα που προκαλούν την ανατριχίλα συνδέονται στενά με τα βλαστοκύτταρα των τριχοθυλακίων. Αυτό υποδηλώνει ότι η μακροχρόνια έκθεση στο κρύο μπορεί να διεγείρει την ανάπτυξη νέων τριχών. Έτσι, αυτό που ξεκίνησε ως άμεση άμυνα, εξελίχθηκε σε έναν σύνθετο βιολογικό μηχανισμό που συνδέει το δέρμα μας με το μακρινό παρελθόν των θηλαστικών.