Ποια θεωρείται η πρώτη οικονομική φούσκα στην ιστορία;
Στην Ολλανδία του 17ου αιώνα, ένας βολβός τουλίπας μπορούσε να κοστίζει περισσότερο από ένα πολυτελές σπίτι στο Άμστερνταμ.
Κατά την «Τουλιπομανία» του 1637, οι τουλίπες έγιναν το απόλυτο σύμβολο πλούτου. Η ζήτηση για σπάνιες ποικιλίες οδήγησε τις τιμές σε εξωφρενικά επίπεδα, με έναν βολβό «Semper Augustus» να πωλείται για 5.200 φιορίνια. Το ποσό αυτό αντιστοιχούσε σε μεροκάματα 20 ετών για έναν τεχνίτη της εποχής. Η αγορά κατέρρευσε απότομα, δημιουργώντας την πρώτη καταγεγραμμένη οικονομική φούσκα στην ιστορία.
Nerd Mode
Η Τουλιπομανία κορυφώθηκε μεταξύ 1634 και 1637 στην Ολλανδική Δημοκρατία κατά τη διάρκεια της Χρυσής Εποχής. Οι πιο περιζήτητες τουλίπες είχαν εντυπωσιακά «φλογισμένα» μοτίβα στα πέταλά τους. Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτά τα σχέδια προκαλούνταν από τον ιό του μωσαϊκού της τουλίπας (Tulip Breaking Virus), ο οποίος μεταδιδόταν από τις αφίδες. Σύμφωνα με ιστορικά αρχεία, η τιμή της ποικιλίας Semper Augustus έφτασε τα 10.000 φιορίνια το 1637, ποσό που θα μπορούσε να αγοράσει ένα από τα καλύτερα σπίτια στα κανάλια του Άμστερνταμ. Για σύγκριση, ένας μέσος ειδικευμένος εργάτης κέρδιζε περίπου 150 έως 350 φιορίνια τον χρόνο. Η κερδοσκοπία ήταν τόσο έντονη που οι άνθρωποι αντάλλασσαν εκτάσεις γης, ζώα και ολόκληρες περιουσίες για ένα μόνο βολβό. Η κατάρρευση ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 1637 στο Χάρλεμ, όταν οι αγοραστές αρνήθηκαν να εμφανιστούν σε μια δημοπρασία. Αυτό προκάλεσε πανικό και η αξία των βολβών μηδενίστηκε σχεδόν εν μια νυκτί. Ο οικονομολόγος Peter Garber και άλλοι σύγχρονοι μελετητές αναλύουν το φαινόμενο ως την πρώτη μεγάλη «φούσκα» περιουσιακών στοιχείων, αν και ορισμένοι αμφισβητούν την έκταση της οικονομικής καταστροφής στο σύνολο της ολλανδικής οικονομίας. Το γεγονός καταγράφηκε λεπτομερώς από τον χρονικογράφο Nicolaes Wassenaer και αργότερα εκλαϊκεύτηκε από τον Charles Mackay στο βιβλίο του «Extraordinary Popular Delusions and the Madness of Crowds» το 1841. Παραμένει μέχρι σήμερα το κλασικό παράδειγμα οικονομικής παραφροσύνης και κερδοσκοπικής μανίας.
Επαληθευμένο γεγονός
FP-0007371 · Feb 20, 2026