Μετά τον εμβολιασμό, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού σου μεταλλάσσουν το DNA τους με ιλιγγιώδη ταχύτητα για να δημιουργήσουν το τέλειο αντίσωμα.

Η διαδικασία αυτή ονομάζεται Σωματική Υπερμετάλλαξη (Somatic Hypermutation) και λαμβάνει χώρα στα βλαστικά κέντρα των δευτερογενών λεμφοειδών οργάνων. Όταν ένα Β-κύτταρο αναγνωρίσει ένα αντιγόνο από το εμβόλιο, ενεργοποιεί το ένζυμο AID (Activation-induced cytidine deaminase). Αυτό το ένζυμο προκαλεί στοχευμένες μεταλλάξεις στα γονίδια που κωδικοποιούν τις μεταβλητές περιοχές των αντισωμάτων.Ο ρυθμός αυτών των μεταλλάξεων είναι εντυπωσιακός, καθώς φτάνει τη μία μετάλλαξη ανά 1.000 ζεύγη βάσεων ανά κυτταρική διαίρεση. Αυτό είναι περίπου ένα εκατομμύριο φορές υψηλότερο από τον ρυθμό μετάλλαξης στα υπόλοιπα κύτταρα του σώματος. Ο στόχος είναι η «επιλογή συγγένειας», όπου το ανοσοποιητικό σύστημα δοκιμάζει εκατομμύρια παραλλαγές για να βρει εκείνη που προσκολλάται ισχυρότερα στον εισβολέα.Η έρευνα για τη σωματική υπερμετάλλαξη εντατικοποιήθηκε τη δεκαετία του 1980, με κομβικές μελέτες από ερευνητές όπως ο Susumu Tonegawa, ο οποίος κέρδισε το Νόμπελ Ιατρικής το 1987 για την ανακάλυψη της γενετικής αρχής της ποικιλομορφίας των αντισωμάτων. Χωρίς αυτή τη διαδικασία, το σώμα μας δεν θα μπορούσε να προσαρμοστεί σε νέους ιούς ή να διατηρήσει μακροχρόνια ανοσία μέσω των κυττάρων μνήμης. Είναι ένας από τους πιο εξελιγμένους μηχανισμούς βιολογικής επιλογής που συμβαίνουν σε πραγματικό χρόνο μέσα μας.